İçeriğe geç

Yabancı Olarak Türkiye'de Emekli Maaşı Alabilir misiniz? SGK ve Yabancı Emekli Maaşları

Yazan Turkey Residence Agency danışmanlık ekibi · Güncellendi · 4 dk okuma

Evet. Türkiye'de çalışan yabancılar SGK'ya sigortalı olur ve Türk çalışanlarla aynı kurallara göre Türk emekli aylığına hak kazanabilir: Ekim 2008'den itibaren ilk kez sigortalı olanlar için 7.200 prim günü ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş. Yabancı emekli maaşı alanlar kısa dönem ikamet izniyle Türkiye'de yaşayabilir.

Öne çıkanlar

  • Çalışma izniyle çalışan yabancılar 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesine göre SGK'ya sigortalıdır.
  • SGK yaşlılık aylığı için 7.200 prim günü ve 58 (kadın) veya 60 (erkek) yaş gerekir.
  • Sosyal güvenlik sözleşmeleri her iki ülkedeki sigortalılık sürelerinin birleştirilmesine imkân tanır.
  • Emeklilik vizesi yoktur; emekliler genellikle kısa dönem ikamet izniyle kalır.
  • Yabancı emekli maaşının vergisi, vergi mukimliğinize ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasına bağlıdır.

Evet, iki farklı yoldan. Türkiye'de çalışan ve sosyal güvenlik primi ödeyen bir yabancı, Türk bir çalışanla aynı kurallara göre SGK'dan Türk emekli aylığı alma hakkı kazanabilir. Başka bir ülkeden zaten emekli maaşı alan bir yabancı da genellikle kısa dönem ikamet izniyle bu maaşla Türkiye'de yaşayabilir. İki durum farklı kurallara tabi olduğu için bu rehber onları ayrı ayrı ele alır.

1. Bölüm: Yabancı çalışan olarak SGK emekli aylığına hak kazanmak

Kimler sigortalıdır?

Türkiye'de çalışma izniyle bir işverene bağlı çalışan yabancılar, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, Türk çalışanlarla aynı "4/a" statüsünde Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) sigortalı olur. Sizi işveren bildirir ve primleri öder; sizin payınız maaşınızdan kesilir. Kendi adına çalışan yabancılar ve şirket ortakları 4. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca sigortalı olabilir.

Bir istisna vardır: Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan bir ülkeden Türkiye'ye gönderilen bir çalışan, kendi ülkesindeki kurum bir sözleşme formüleri (sigortalılık belgesi) düzenlerse sözleşmenin izin verdiği süre boyunca kendi ülkesinde sigortalı kalabilir.

Yaşlılık aylığının şartları

İlk kez 1 Ekim 2008'de veya sonrasında sigortalı olanlar için 5510 sayılı Kanun'un 28. maddesi, hizmet akdiyle çalışanlarda (4/a) şunları arar:

ŞartGereken
Prim gün sayısıen az 7.200 gün (tam zamanlı yaklaşık 20 yıllık çalışma)
Yaşkadınlarda 58, erkeklerde 60; 2036'dan itibaren kademeli olarak artarak 2048'de her ikisi için 65

Kendi adına bağımsız çalışanlar (4/b) daha fazla prim gününe ihtiyaç duyar. Kanun ayrıca daha az prim günüyle ve daha ileri bir yaşta aylık bağlanmasını da öngörür. 1 Ekim 2008'den önce sigortalı olanlar geçiş hükümlerine tabidir. Şartlar sizin kaydınızın ayrıntılarına bağlı olduğundan e-Devlet'teki hizmet dökümünüzü kontrol edin ve hangi kuralların size uygulanacağını SGK'ya sorun.

Sosyal güvenlik sözleşmeleri (hizmet birleştirme)

Türkiye'nin Almanya, Avusturya, Hollanda, Belçika, Fransa ve İsviçre gibi birçok ülkeyle ikili sosyal güvenlik sözleşmesi vardır. Bu sözleşmeler kapsamında:

  • asgari gün sayısını doldurmak için her iki ülkedeki sigortalılık süreleri genellikle birleştirilebilir;
  • ardından her ülke, kendi sisteminde geçen süreler için aylık öder;
  • başvuruyu genellikle yaşadığınız ülkenin kurumu aracılığıyla yapabilirsiniz; bu kurum talebi SGK'ya iletir.

Her sözleşmenin kendi kuralları vardır ve Avrupa dışındaki birçok ülke de dahil bazı ülkelerin Türkiye ile sözleşmesi yoktur. Güncel liste ve sözleşme metinleri sgk.gov.tr'de yer alır.

Şartları sağlayamazsanız

Emeklilik şartlarını hiçbir zaman sağlayamazsanız 5510 sayılı Kanun (madde 31), örneğin yeterli prim gününüz olmadan emeklilik yaşına ulaştığınızda olduğu gibi bazı durumlarda yaşlılık primlerinizin toptan ödenmesini (yaşlılık toptan ödemesi) öngörür. Toptan ödeme, o sürelere ilişkin haklarınızı sona erdirir. Özellikle Türkiye'den kesin olarak ayrılmayı planlıyorsanız bunu talep edip edemeyeceğinizi ve ne zaman talep edebileceğinizi SGK'ya sorun.

Nasıl başvurulur?

  1. Prim gün sayınızı ve sigorta başlangıç tarihinizi e-Devlet'teki SGK hizmet dökümünüzden kontrol edin.
  2. Şartları sağladığınızda sigortalı çalışmanızı sona erdirin (hizmet akdiyle çalışanlar için) ve bir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne veya Sosyal Güvenlik Merkezine ya da mümkün olan durumlarda e-Devlet üzerinden çevrim içi başvurun.
  3. Sözleşmeli bir ülkede yaşıyorsanız o ülkenin emeklilik kurumu aracılığıyla başvurun.

Çalışma izni kuralları için Türkiye'de çalışma izni nasıl alınır rehberine bakın.

2. Bölüm: Yabancı emekli maaşıyla Türkiye'de yaşamak

İkamet izni

Türkiye'de emeklilik vizesi yoktur. Emekliler normalde e-ikamet üzerinden, örneğin turizm amacıyla veya Türkiye'de konut sahibi olarak kısa dönem ikamet izni için başvurur. Kısa dönem ikamet izni, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 31. maddesine göre her defasında en fazla iki yıl için verilir ve uzatılabilir. Emekli maaşı belgeniz ve banka hesap dökümleriniz yeterli ve düzenli gelirinizi göstermeye yarar. Belgeler ve sağlık sigortası kuralları için Türkiye'de emekli olarak yaşamak rehberine bakın.

İkamet izni Türkiye'de yaşamanıza imkân tanır; tek başına çalışma hakkı vermez. 8 yıl kesintisiz ikametten sonra uzun dönem ikamet izni için başvurabilirsiniz.

Yabancı emekli maaşının vergilendirilmesi

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre ikametgâhınız Türkiye'deyse veya bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturuyorsanız Türkiye'de tam mükellefsiniz (madde 4). 5. madde, altı aydan fazla kalsalar bile Türkiye'de yerleşmiş sayılmayan kişileri sayar; tahsil, tedavi, istirahat veya seyahat amacıyla bulunanlar bunlar arasındadır.

Emekli maaşınızın Türkiye'de mi, ödeyen ülkede mi, yoksa her ikisinde mi vergilendirileceği, vergi bakımından nerede mukim olduğunuza ve Türkiye ile o ülke arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasına bağlıdır. Anlaşmalar kamu hizmeti emekli maaşlarını çoğu zaman sosyal güvenlik ve özel emeklilik maaşlarından farklı değerlendirir. Taşınmadan önce anlaşmayı Gelir İdaresi Başkanlığının web sitesinden (gib.gov.tr) okuyun ve bir serbest muhasebeci mali müşavire veya vergi danışmanına sorun. Türkiye'de ikamet eden yabancılar için vergiler rehberine de bakın.

Pratik noktalar

  • Banka hesabı: emekli maaşınızı Türkiye'deki bir hesaba Türk lirası veya döviz olarak alabilirsiniz; Türkiye'de banka hesabı açma rehberine bakın.
  • Hayat belgeleri: birçok yabancı emeklilik kurumu her yıl yaşadığınızı gösteren bir belge ister. Bunu bir Türk noterinin veya konsolosluğunuzun imzalayıp imzalayamayacağını kurumunuza sorun.
  • Emeklilik kurumunuza yurt dışına taşındığınızı bildirin; bazı ödemeler, ödeme yapan ülkeden ayrıldığınızda durur veya değişir.

Resmî kaynaklar

  • Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emeklilik ve sosyal güvenlik sözleşmeleri: sgk.gov.tr
  • 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: mevzuat.gov.tr
  • 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu: mevzuat.gov.tr
  • Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, Gelir İdaresi Başkanlığı: gib.gov.tr
  • e-Devlet'te SGK hizmet dökümü: turkiye.gov.tr
  • İkamet izinleri, Göç İdaresi Başkanlığı: goc.gov.tr

Sıkça sorulan sorular

Bir yabancı Türkiye'den emekli aylığı alabilir mi?

Evet. Türkiye'de çalışan ve SGK primi ödeyen yabancılar, Türk çalışanlarla aynı şartları sağladıklarında yaşlılık aylığı alabilir. İlk kez 1 Ekim 2008'de veya sonrasında sigortalı olan çalışanlar için bu, 7.200 prim günü ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş demektir; yaş 2036 ile 2048 arasında 65'e yükselir.

Türkiye'deki ve kendi ülkemdeki sigortalılık sürelerimi birleştirebilir miyim?

Yalnızca Türkiye'nin kendi ülkenizle, örneğin Almanya, Avusturya, Hollanda, Belçika, Fransa veya İsviçre ile sosyal güvenlik sözleşmesi varsa. Bu durumda süreler genellikle birleştirilebilir ve her ülke kendi sisteminde geçen süreler için ödeme yapar.

Türkiye'den emekli aylığı almadan ayrılırsam SGK primlerime ne olur?

5510 sayılı Kanun, örneğin yeterli prim gününüz olmadan emeklilik yaşına ulaştığınızda olduğu gibi bazı durumlarda yaşlılık primlerinin toptan ödenmesini öngörür. Bunu talep edip edemeyeceğinizi ve ne zaman edebileceğinizi SGK'ya sorun; toptan ödeme o sürelere ilişkin haklarınızı sona erdirir.

Türkiye'de emeklilik vizesi var mı?

Hayır. Emekliler normalde e-ikamet üzerinden, örneğin turizm amacıyla veya konut sahibi olarak kısa dönem ikamet izni için başvurur ve yeterli düzenli geliri emekli maaşı belgeleriyle gösterir.

Yabancı emekli maaşım Türkiye'de vergilendirilir mi?

Bu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre vergi mukimliğinize ve Türkiye ile ödeme yapan ülke arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasına bağlıdır. Taşınmadan önce bir serbest muhasebeci mali müşavire veya vergi danışmanına sorun.

Türkiye'de oturma, vatandaşlık veya yatırım mı planlıyorsunuz?

Size özel, şeffaf rehberlik için bir danışmanla görüşün - İngilizce, Türkçe, Fransızca, Almanca, Rusça, Arapça veya Çince.